là trung tâm du lịch biển đảo chất lượng cao, dịch vụ vui chơi giải trí cao cấp vùng Bắc Bộ, đảo Hải Nam và các thành phố miền Đông Trung Quốc; Đây cũng là đầu mối giao thương quốc tế, động lực chính để phát triển vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ; đầu tư hệ thống hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội hiện đại, đồng bộ gắn với bảo vệ môi trường và phát triển bền vững; đảm bảo an ninh, quốc phòng khu vực Đông Bắc của Tổ quốc; đồng thời tạo sự liên kết chặt chẽ giữa khu kinh tế với khu công nghiệp-cảng biển Hải Hà, KKT Đình Vũ-Cát Hải, thành phố cửa khẩu Móng Cái, đảo Hải Nam và với đại lục Trung Quốc.

 Khu kinh tế Vân Đồn, có quy mô khoảng 2.171 km2, trong đó diện tích đất tự nhiên 551 km2, diện tích vùng biển rộng 1.620 km2. KKT này bao gồm toàn bộ huyện đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, cả phần đất liền và mặt biển thuộc chủ quyền của Việt Nam, phía bắc và phía đông bắc giáp huyện Tiên Yên, huyện Đầm Hà; phía đông nam giáp huyện Cô Tô và Vịnh Bắc Bộ; phía tây giáp thị xã Cẩm Phả, thành phố Hạ Long và vùng vịnh Hạ Long. Dự kiến đến năm 2015 dân số của KKT đạt khoảng 80-90 nghìn người, đến năm 2020 đạt khoảng 150 nghìn người. Cũng theo dự báo, vào năm 2020, tổng lượng khách du lịch đến KKT đạt 1,7 triệu lượt khách/năm.

KKT được xây dựng thành các phân khu chức năng khác nhau, gồm: khu du lịch là động lực chính để phát triển, bố trí các loại hình du lịch như sinh thái, vui chơi giải trí cao cấp, văn hoá-di tích lịch sử và loại hình du lịch khác; khu trung tâm thương mại và tài chính quốc tế bao gồm các khu tài chính, phi thuế quan, thương mại, dịch vụ hàng hải...; Trung tâm đầu mối giao thương và hậu cần: gồm sân bay quốc tế Vân Đồn, các công trình đầu mối-dịch vụ giao thông thuỷ bộ và hàng không, kết nối hạ tầng với đất liền và với Trung Quốc; Khu công nghiệp sạch: thu hút các ngành công nghiệp sạch có giá trị cao và thân thiện với môi trường; Khu nông nghiệp, lâm nghiệp, thuỷ sản: hướng vào phát triển các vùng nông nghiệp, đa dạng giống cây trồng và vật nuôi; các vùng trồng đặc sản địa phương, cây thuốc..., nghiên cứu mở rộng và phát triển nuôi trồng thuỷ sản gắn với hoạt động du lịch; và một số khu chức năng khác như khu đô thị sinh thái-dịch vụ biển nằm trên đảo Cái Bầu và một số đảo lớn khác có nhiều dân cư sinh sống.

Định hướng phát triển không gian khu kinh tế:  Đảm bảo tính hiện đại, giàu bản sắc dân tộc, hài hoà với cảnh quan thiên nhiên, hạn chế đến mức thấp nhất tác động đến cảnh quan môi trường; thuận tiên cho các hoạt động giao thông và làm việc trong KKT, cụ thể

- Khu trung tâm kinh doanh mới và khu vực cảng cá;

- Hình thành khu trụ sở hành chính của KKT Vân Đồn và một số công trình văn phòng, dịch vụ, thương mại được xây dựng trên các đảo, bán đảo, đối diện với khu trung tâm, các công trình hạ tầng thiết yếu tại khu trung tâm như bệnh viện, trường học....;

- Xây dựng một số khu ở mới phát triển phía sau khu trung tâm gắn kết với các làng mạc hiện hữu;

- Khu vực cảng cá-trung tâm trao đổi hàng hoá và trung tâm chế biến thuỷ hải sản của khu kinh tế được xây dựng tiếp giáp biên và nối kết với trục đường chính trên đảo Cái Bầu. Phía tây của khu trung tâm gần kề với cảng cá sẽ xây dựng một KCN chế biến thuỷ hải sản áp dụng công nghệ sạch, có hệ thống hạ tầng đồng bộ nhằm xử lý chất thải, nước thải bảo đảm không gây ô nhiễm môi trường.

- Khu vực sân bay và khu phi thuế quan: xây dựng một sân bay đưa vào khai thác trong giai đoạn 2016-2020, có điểm đầu mối hậu cần của sân bay được phát triển trong KCN sạch, có tính chất phi thuế quan, phục vụ giao nhận công nghệ cao, công nghệ thông tin và tuyền thông, sản xuất hàng xuất khẩu, công nghiệp sạch phục vụ du lịch và dịch vụ;

- Khu cảng biển Vân Đồn xây dựng tại phía đông bắc của đảo Cái Bầu là khu vực nước sâu có thể cho phép tàu thuyền chở hàng hóa và hành khách. Xây dựng KCN hậu cảng với tính chất tổng hợp; hình thành một số khu nghỉ dưỡng cao cấp phục vụ du khách cao cấp và các nhà đầu tư nước ngoài làm việc tại cảng. Xây dựng trung tâm thương mại kết hợp với khu nhà ở quy mô nhỏ đáp ứng nhu cầu kinh doanh và nhu cầu ở của người dân khu vực;

- Khu cảng Vạn Hoa: đây là cảng quân sự sẽ được đầu tư xây dựng nâng cấp phục vụ cho hoạt động an ninh quốc phòng và bảo vệ bờ biển khu vực Vân Đồn và vùng biển tỉnh Quảng Ninh;

- Khu nghỉ dưỡng phức hợp và cáp treo được xây dựng đạt tiêu chuẩn quốc tế. Xây dựng các công viên chuyên đề, dịch vụ giải trí cao cấp gắn với tuyến cáp treo nối đảo Cái Bầu đến đảo Cái Lim, xuyên qua vườn quốc gia Bái Tử Long phục vụ tham quan, du lịch cao cấp, bên cạnh đó hình thành một sân golf 18 lỗ và các công trình dịch vụ phục vụ thể thao giải trí cao cấp với du lịch biển đảo.

- Đô thị Cái Rồng;

- Tại các vùng đảo Trà Bản; đảo Cảnh Cước và đảo Ngọc Vừng sẽ hình thành các công trình phục vụ du lịch sinh thái, du lịch nông nghiệp, dịch vụ trị liệu-chăm sóc sức khỏe cao cấp gắn với không gian thiên nhiên và điều kiện tự nhiên đặc biệt phù hợp với từng đảo; nâng cấp và mở rộng hệ thống hạ tầng kỹ thuật và xã hội trên đảo; xây dựng các bến tàu, bến phà cao tốc kết nối giao thông đi lại giữa đảo Trà Bản và đảo Cái Bầu và đảo Cái Bầu và đảo Cảnh Cước; hình thành hệ thống giao thông công cộng giữa đảo Trà Bản và đảo Cảnh Cước; giữa đảo Cảnh Cước và đảo Trà Bản.

Sắp xếp lại các khu dân cư hiện có tại đảo Ngọc Vừng, nâng cấp cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội, các khu vực trồng lúa, cây công nghiệp trên đảo sẽ được gìn giữ và bải tồn nhằm giảm thiểu tác động xấu đến đời sống dân cư trên đảo; kết nối hệ thống bến tàu, bến phà cao tốc giữa đảo Ngọc Vừng và đảo Cái và từ Hạ Long. Trong điều kiện cho phép, bố trí các bãi đỗ các loại máy bay động cơ nhỏ, máy bay trực thăng phục vụ du lịch.

Định hướng phát triển hạ tầng kỹ thuật

a, Định hướng quy hoạch giao thông:

- Giao thông đối ngoại bao gồm đường bộ, đường hàng không và đường thủy, đường sắt:

Đường bộ xây dựng mới tuyến đường cao tốc qua đảo Cái Bầu đấu nối với quốc lộ 18 và đường Cao tốc Nội Bài-Móng Cái tại Mông Dương (Cẩm Phả) và tại Tiên Yên; nâng cấp và mở rộng tỉnh lộ 334 và thông tuyến đến cảng Vạn Hoa.

Đường hàng không: xây dựng mới sân bay Vân Đồn  đảm bảo về các yêu cầu kỹ thuật hàng không và đất đai cho phát triển lâu dài, thuận lợi để bố trí hợp lý các khu chức năng, đấu nối hệ thống giao thông, hành lang an toàn và hạn chế gây ảnh hưởng đến điều kiện tự nhiên và môi trường của khu vực; tại các đảo Quan Lạn, Ngọc vừng và một số đảo khác xây dựng sân bay lên thẳng để phục vụ du lịch.

Đường thủy chủ yếu bố trí các cảng: cảng hành khách; cảng hàng hóa; cảng cá.

Đường sắt được xây dựng từ sân bay Vân Đồn qua thị trấn Mông Dương, thông qua ga trung chuyển để kết nối với tuyến đường sắt quốc gia theo quy hoạch.

Giao thông đối nội: Đối với đảo Cái Bầu (phía tây) sẽ phát triển đô thị mới, công nghiệp công nghệ cao, đầu mối giao thông với trục xương sống là đường vòng đảo. Nhằm ưu tiên và tránh giao cắt với đường đối ngoại vòng đảo, thiết kế tuyến trục chính kết nối các khu chức năng chạy song song với đường đối ngoại. Xây dựng các trục đường kết nối theo hướng đông tây giữa 2 khu với nhau và giữa 2 khu với đường đối ngoại vòng đảo.

Đối với các đảo khai thác du lịch: xây dựng các cầu đường bộ kết nối các đảo, nâng cấp sửa chữa hệ thống đường hiện hữu và đường chính trên các xã đảo, xây dựng các tuyến đường mới kết nối với các khu chức năng trên đảo với quy mô phù hợp và tiết kiệm kinh phí xây dựng, tạo không gian cảnh quan sinh thái phục vụ du lịch.

- Các công trình phục vụ giao thông: nút giao thông chính; hệ thống bãi đỗ xe được tính toán đảm bảo khả năng tiếp nhận dành cho các khu du lịch, trung tâm thương mại; hệ thống cầu; cáp treo du lịch; hệ thống các bến thuyền (bao gồm bến tàu thuỷ; bến phà hành khách; khu vực neo tàu thuyền du lịch; bến du thuyền; giao thông công cộng và khi nhu cầu đi lại tăng cao dự kiến sẽ xây dựng một số tuyến tàu điện nhẹ.

Chuẩn bị kỹ thuật san nền, thoát nước mưa trên cơ sở xác định độ cao xây dựng trên các đảo theo nguyên tắc tận dụng tối đa điều kiện tự nhiên, hạn chế đào đắp phá vỡ địa hình, bảo đảm không bị ngập lụt khi thủy triều dâng và xử lý các công trình hạ tầng kỹ thuật cho thích hợp.

Thoát nước mưa theo nguyên tắc tự chảy, thoát riêng theo lưu vực tự nhiên trong đó đảm bảo độ sâu chôn cống thích hợp, đầu tuyến ưu tiên chọn mương nắp đan, mương xây hở trong khi cuối tuyến dùng cống tròn, cống hộp kín có kết cấu bằng bê tông cốt thép; mương nắp đan, mái taluy mương hở xây bằng gạch, đá tùy theo điều kiện của địa phương.

Cấp nước: căn cứ vào các chỉ tiêu và nhu cầu dùng nước trong đó ưu tiên cấp nước sinh hoạt, nước công nghiệp, nước phục vụ du lịch, dịch vụ và nước dùng cho dân cư các xã đảo.

Nguồn nước được tận dụng khai thác nguồn nước mặt tại chỗ kết hợp đưa nước từ đất liền ra đảo. Cụ thể: Cấp nước cho đảo Cái Bầu thông qua hệ thống cấp nước Cẩm Phả và xây dựng hồ Khe Ngái, hồ chứa nước Đồng Dọng, đồng thời khai thác các nguồn nước hồ Khe Quýt và khe nhỏ Phú Sơn. Xây dựng nhà máy nước công suất 8 nghìm m3/ngày đêm cấp cho đô thị Bình Dân và Đoàn Kết, các khu du lịch và khu cảng Vạn Hoa, Đài Xuyên. Tiếp tục khai thác Nhà máy nước Cái Rồng, bổ sung khai thác nguồn nước tại điểm lộ 12 hồ Mắt Rồng. Về dài hạn, cần tính toán bổ sung thêm nguồn nước mặt từ sông Ba Chẽ cung cấp cho nhu cầu phát triển của đảo lớn Cái Bầu.

Cấp nước cho đảo Trà Bản-Quan Lạn-Minh Châu: xây dựng hồ chứa nước Đồng Dinh dung tích 5 triệu m3, bơm dẫn nước từ hồ chứa theo xi phông qua cầu Trà Bản-Quan Lạn về nhà máy xử lý nước đặt tại trung tâm đảo Quan Lạn.

Cấp nước cho các dân cư xã đảo: xây dựng một số hồ chứa, đập dâng thượng nguồn quy mô nhỏ, kết hợp các bể chứa nước mưa, giếng đào, giếng khoan đúng kỹ thuật để cấp nước cụ bộ cho nhu cầu riêng biệt của khu dân cư và khu du lịch quy mô nhỏ.

Cấp điện:

Tiêu chuẩn cấp điện cho sinh hoạt, điện công trình công cộng, điện công nghiệp… lấy từ nguồn điện có công suất 40MVA (đến năm 2015) và công suất 2x40MVA (năm 2020); sử dụng lưới điện 35KV cung cấp cho các KCN, sân bay và khu vực cảng Vạn Hoa.

Theo quy hoạch đợt đầu, giai đoạn đến năm 2015

- Quy hoạch sử dụng đất và hạ tầng kỹ thuật KKT Vân Đồn cần tập trung ưu tiên phát triển tại đảo lớn Cái Bầu, bao gồm quy hoạch sử dụng đất đô thị đợt đầu, quy hoạch xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội thiết yếu, tạo động lực phát triển khu kinh tế trong giai đoạn trước mắt. Trên cơ sở đó, ưu tiên xây dựng đợt đầu các dự án: đáp ứng các mục tiêu trọng yếu đối với KKT Vân Đồn; tạo cơ sở hạ tầng quan trọng, thiết yếu làm động lực cần thiết để phát triển nhanh KKT này; đáp ứng được các mục tiêu bền vững về tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội, bảo vệ môi trường và quản lý hiệu quả; tập trung trong lĩnh vực du lịch, thương mại, tài chính và phát triển đô thị, công nghiệp, nông nghiệp, giao thông và các điều kiện cần thiết về cơ sở hạ tầng, phát triển nguồn nhân lực, thể chế tổ chức thực hiện và bảo vệ môi trường;

Dự kiến tổng cộng khoảng 40 dự án phát triển ưu tiên được xác định trong quy hoạch xây dựng đợt đầu khu kinh tế với kinh phí đầu tư cho giai đoạn đầu ước tính khoảng 5.154 triệu USD. Các dự án này sẽ tạo động lực, tiền đề cần thiết đểphát triển khu kinh tế vân đồn theo quy hoạch như:

- Khu nghỉ dưỡng phức hợp và công viên chuyên đề thuộc xã Vạn Yên;

- Khu đô thị cảng Cái Rồng thuộc thị trấn Cái Rồng, xã Đông Xá, xã Hạ Long (có làng nghỉ dưỡng; trung tâm thương mại địa phương; cảng hành khác; khu dân cư; công viên công cộng);

- Khu trung tâm kinh doanh mới và trung tâm tài chính bố trị tại xã Đoàn Kết bao gồm Khu trung tâm thương mại mới và trung tâm tài chính; cơ quan tổ chức; công viên công cộng/không gian mở;

- Trung tâm tài chính quốc tế (nghiên cứu tính khả thi);

- Sân bay Vân Đồn;

- Hệ thống giao thông đường bộ trên đảo lớn Cái Bầu; khu dân cư, khu tái định cư trên đảo lớn Cái Bầu; khu công nghiệp sạch và phi thuế quan; cảng phức hợp cảng cá và trao đổi thương mại; Trung tâm chế biến thuỷ sản và công nghiệp sạch; hệ thống giao thông/phà/cảng hành khách trên quần đảo Vân Hải; hạ tầng kỹ thuật (san nền thoát nước mưa, cấp nước, cấp điện, xử lý chất thải, viễn thông...); hạ tầng xã hội (khu tái định cư, công trình dịch vụ công  cộng, bệnh viện, trường học); bảo tồn và khai thác phù hợp vườn quốc gia Bái Tử Long; chiến lược cho chương trình phát triển bền vững; các quỹ phát triển đặc biệt; chuyển đổi công nghệ sản xuất nông-lâm- ngư nghiệp theo hướng công nghệ xanh-sạch-thân thiện với môi trường.    
 AT