Ban quản lý các khu công nghiệp Ninh Bình được thành lập theo Quyết định số 35/2004/QĐ-TTg ngày 17/3/2004 của Thủ tướng Chính phủ. Sau hơn 5 năm thành lập và đi vào hoạt động, được sự quan tâm và giúp đỡ nhiệt tình của Chính phủ, các Bộ, ngành TƯ cùng sự chỉ đạo sát sao của các cấp lãnh đạo tỉnh Ninh Bình, hoạt động của Ban quản lý các KCN tỉnh đã đạt được một số những thành tựu nhất định, góp phần thiết thực và hiệu quả vào công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế-xã hội tỉnh nhà.
Ngày 21/8/2006, Thủ tướng Chính phủ có Quyết định số 1107/QĐ-TTg phê duyệt quy hoạch phát triển các KCN Việt Nam đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020, trong đó tỉnh Ninh Bình có 2 KCN với tổng diện tích 324,6ha là KCN Ninh Phúc (nay đã đổi tên thành KCN Khánh Phú) và KCN Tam Điệp. Căn cứ vào tiềm năng phát triển, nhu cầu thực tế của địa phương, Ban quản lý các KCN đã tham mưu cho UBND tỉnh xây dựng Đề án điều chỉnh, bổ sung các KCN tỉnh Ninh Bình vào danh mục quy hoạch các KCN Việt Nam đến năm 2015, định hướng đến năm 2020 và đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại văn bản số 1818/TTg-KTN ngày 29/10/2008. Theo đó tỉnh Ninh Bình có 7 KCN với tổng diện tích quy hoạch là 1961ha, nằm tại 5 huyện, thị xã, thành phố, cụ thể:
KCN Gián Khẩu: có tổng diện tích quy hoạch là 262 ha, nằm trên địa bàn huyện Gia Viễn, cạnh ngã 3 Gián Khẩu, giáp Quốc lộ 1A, cách Hà Nội 82km, rất thuận lợi về đường bộ và đường sông. Đến nay KCN đã cơ bản hoàn thành xây dựng hạ tầng giai đoạn I (162ha) và lấp đầy các dự án đầu tư. Đây là một KCN đa ngành, tập trung những ngành chính: xi măng, công nghiệp nhẹ, thực phẩm, may mặc….Hiện tại tỉnh đang tiếp tục triển khai xây dựng phần mở rộng để thu hút đầu tư vào KCN.
KCN Khánh Phú: tổng diện tích quy hoạch là 334 ha, nằm trên địa bàn TP. Ninh Bình và huyện Yên Khánh. KCN có 3 mặt tiếp giáp sông Đáy, cạnh Quốc lộ 10, cách TP. Ninh Bình 5km về Đông Nam, cách Hà Nội 95km, rất thuận lợi về đường bộ, đường sông. Hiện tại KCN đang tiếp tục xây dựng hạ tầng đồng bộ, hoàn chỉnh để phục vụ các dự án đầu tư trong KCN, đến nay tỷ lệ lấp đầy trong KCN đạt 93%. Đây là KCN tập trung phục vụ các loại hình công nghiệp nặng như: sản xuất phân đạm, sản xuất thép cán các loại, cảng khô, kính, cơ khí sửa chữa lắp ráp, dịch vụ cảng…
KCN Tam Điệp: tổng diện tích quy hoạch là 450 ha, nằm trên địa bàn thị xã Tam Điệp, cạnh Quốc lộ 1A, gần tuyến đường sắt Bắc – Nam, cách Hà Nội hơn 100km, rất thuận tiện về đường bộ và đường sắt. Hiện tại KCN đang triển khai xây dựng hạ tầng (giai đoạn I với diện tích 200ha) và tích cực thu hút đầu tư. Đây là KCN tập trung các loại hình công nghiệp may mặc, giày da, điện tử điện lạnh…
KCN Khánh Cư: tổng diện tích quy hoạch là 170 ha, nằm trên địa bàn huyện Yên Khánh, giáp sông Đáy và cạnh Quốc lộ 10, cách TP. Ninh Bình 8km, cách Hà Nội 100km, rất thuận lợi về đường bộ và đường sông. Hiện tại KCN đang triển khai giải phóng mặt bằng và kêu gọi, thu hút đầu tư xây dựng hạ tầng KCN. KCN tập trung các ngành công nghiệp thu hút nhiều lao động, có khả năng chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương như: đóng tàu, may mặc, luyện thép, sản xuất và chế biến nông sản…
KCN Phúc Sơn: nằm trên địa bàn TP. Ninh Bình, có tổng diện tích quy hoạch là 145 ha. Hiện tại KCN đang triển khai giải phóng mặt bằng và thu hút đầu tư.
KCN Xích Thổ và KCN Sơn Hà: thuộc địa bàn huyện Nho Quan, có tổng diện tích quy hoạch mỗi khu là 300 ha. Hiện tại hai KCN đang triển khai các mặt công tác để chuẩn bị đầu tư.
Để đáp ứng yêu cầu và tiềm năng phát triển công nghiệp của tỉnh, trong những năm qua tỉnh Ninh Bình luôn có chính sách rất ưu đãi đối với các nhà đầu tư khi đầu tư vào các KCN của tỉnh, cụ thể: được thuê đất với đơn giá 0,2 USD/m2/năm đối với những KCN được đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng bằng nguồn vốn ngân sách tỉnh; hưởng các ưu đãi về thuế theo quy định của Chính phủ và của tỉnh Ninh Bình; thực hiện các thủ tục đầu tư tại Bộ phận Một cửa của Ban quản lý các KCN tỉnh; được hướng dẫn, tạo điều kiện trong khi triển khai đầu tư.
Với những cố gắng nỗ lực của BQL các KCN trong công tác xúc tiến và thu hút đầu tư vào các KCN tỉnh, tính đến hết năm 2009 đã có 52 dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư vào các KCN trong địa bàn với tổng số vốn đăng ký đầu tư là 29.670 tỷ đồng. Trong đó có 13 dự án có vốn đầu tư nước ngoài với tổng số vốn đăng ký đầu tư là 157,5 triệu USD (cụ thể: KCN Gián Khẩu có tổng cộng 18 dự án, trong đó có 5 dự án đầu tư nước ngoài; KCN Khánh Phú có tổng cộng 22 dự án, trong đó có 6 dự án đầu tư nước ngoài; KCN Tam Điệp có tổng cộng 10 dự án, trong đó có 2 dự án đầu tư nước ngoài; KCN Khánh Cư có 2 dự án). Nhìn chung các dự án được cấp GCN đầu tư đều có tính khả thi cao, dự tính các dự án khi đi vào sản xuất sẽ tạo nhiều việc làm cho NLĐ và mang lại nguồn thu đáng kể cho tỉnh.
Đến nay một số doanh nghiệp trong các KCN đã đi vào hoạt động ổn định, đạt được công suất thiết kế, mang lại nguồn thu lớn cho tỉnh, tạo được việc làm và thu nhập ổn định cho nhiều lao động, nhất là lao động tại địa phương (như Nhà máy xi măng The Vissai, Công ty TNHH May Đài Loan, nhà máy xi măng Tam Điệp). Năm 2008 tổng doanh thu của các nhà máy trong các KCN đạt 1.611 tỷ đồng; giá trị sản xuất công nghiệp đạt gần 2000 tỷ đồng; nộp ngân sách đạt 183,3 tỷ đồng. Trong năm 2009 giá trị sản xuất công nghiệp của các doanh nghiệp trong các KCN đạt 2.470 tỷ đồng, giá trị kim ngạch xuất khẩu đạt 20,5 triệu USD; nộp ngân sách ước đạt 200 tỷ đồng.
Để đảm bảo sự phát triển đồng đều giữa các KCN và các ngành công nghiệp theo đúng định hướng phát triển công nghiệp của tỉnh, trong thời gian tới, ngoài việc hoàn thiện hạ tầng và nâng cao chất lượng các KCN Gián Khẩu và Khánh Phú, tỉnh Ninh Bình sẽ tập trung xây dựng hạ tầng và tích cực kêu gọi thu hút đầu tư vào KCN Tam Điệp với các loại hình công nghiệp chủ yếu như điện tử điện lạnh, giày da, may mặc, sản xuất vật liệu xây dựng, nhất là những loại vật liệu xây dựng tiên tiến, độ bền cao, hiệu quả tốt, sản xuất chế biến nông sản thực phẩm…, KCN Khánh Cư với các loại hình công nghiệp đóng tàu, cảng, luyện thép, máy cơ khí nông nghiệp, phụ tùng thiết bị thay thế, các nhà máy cơ khí quy mô lớn…và KCN Phúc Sơn với các loại hình công nghiệp sạch chủ yếu như điện tử điện lạnh, gia công may mặc các loại quần áo, đồ điện gia dụng…
