Mỗi lần trao đổi với chủ xưởng gỗ hay doanh nghiệp vật liệu xây dựng, chúng tôi đều nghe chung một câu hỏi: khu chế xuất Tân Thuận có thật sự hợp để làm hàng xuất khẩu không? Đội ngũ chúng tôi theo dõi thị trường khu công nghiệp TP.HCM đã nhiều năm. Vì vậy, chúng tôi muốn chia sẻ góc nhìn thực tế từ những hồ sơ và câu chuyện đã đi qua cùng khách hàng.
Nói ngắn gọn, khu chế xuất Tân Thuận là nơi tập trung sản xuất gia công hàng xuất khẩu, nằm tại Quận 7. Khu này được quản lý riêng và có quy trình hải quan gọn hơn so với khu công nghiệp thông thường. Với doanh nghiệp nội thất, đây là địa điểm đáng cân nhắc. Nhiều xưởng gia công đồ gỗ và vật liệu hoàn thiện đã xuất hàng đi nước ngoài từ khu vực này.
Khu chế xuất khác khu công nghiệp thông thường ở điểm nào?

Đây là câu hỏi đầu tiên chúng tôi thường gặp. Khu công nghiệp là nơi nhiều loại hình sản xuất cùng hoạt động, vừa làm hàng xuất khẩu vừa bán nội địa. Khu chế xuất thì khác biệt rõ rệt. Gần như toàn bộ sản phẩm phải đi xuất khẩu.
Vì mục đích đó, việc kiểm soát hàng hóa ra vào và thuế được siết chặt hơn. Điểm khác dễ thấy nhất nằm ở thủ tục hải quan. Hàng nhập vào khu được xem như đã ở ngoài lãnh thổ nội địa. Nguyên liệu và máy móc phục vụ sản xuất thường không chịu thuế nhập khẩu. Đổi lại, doanh nghiệp phải báo cáo đầy đủ nhập, xuất và tồn kho theo kỳ.
Bạn có thể hình dung thế này: khu công nghiệp giống một thành phố thu nhỏ đa ngành. Còn khu chế xuất giống một hành lang sản xuất hướng thẳng ra cảng. Mỗi mô hình phù hợp với một kiểu kế hoạch kinh doanh khác nhau.
Vị trí và hạ tầng tại khu chế xuất Tân Thuận

Khu nằm ở Quận 7, đi đường Nguyễn Văn Linh khá thuận tiện. Vị trí gần cảng Tân Thuận và có lối kết nối ra cao tốc. Với xưởng thường xuyên vận chuyển container, đây là lợi thế lớn vì không phải đi vòng xa. Thời gian chạy xe ra cảng ngắn cũng giúp kế hoạch giao hàng ổn định hơn.
Hạ tầng điện, nước, thoát nước, viễn thông và đường nội khu đã được đầu tư từ lâu. Tuy vậy, bạn nên tự đến khảo sát trực tiếp. Hãy kiểm tra tải trọng nền, tình trạng thoát nước khi mưa lớn và diện tích còn trống. Các yếu tố này thay đổi theo thời điểm, nên đừng chỉ dựa vào thông tin cũ trên mạng.
Một xưởng nội thất hoạt động trong khu chế xuất trông như thế nào
Chúng tôi từng đồng hành cùng một xưởng gia công đồ gỗ nội thất làm hàng xuất sang Mỹ và Nhật. Họ nhập gỗ tinh chế và phụ kiện từ nhiều nguồn. Sau đó gia công theo đơn đặt hàng rồi đóng container xuất đi. Phần khó nhất lại nằm ở giấy tờ.
Mỗi lô nguyên liệu nhập phải khai báo rõ ràng. Thành phẩm cũng phải đối chiếu được với lượng nguyên liệu đã sử dụng. Bài học rút ra là bộ phận kế toán kho phải làm việc sát sao ngay từ ngày đầu. Xưởng nào ghi chép cẩn thận sẽ thông quan nhanh hơn. Ngược lại, ghi chép lộn xộn khiến mất nhiều thời gian giải trình với hải quan.
Ưu điểm của khu chế xuất Tân Thuận

Ưu điểm lớn nhất là ưu đãi thuế cho nguyên liệu và máy móc phục vụ xuất khẩu. Với doanh nghiệp có vốn lưu động lớn, khoản này giảm áp lực tiền mặt đáng kể. Điều này đặc biệt có ý nghĩa khi bạn phải chuẩn bị nguyên liệu trước khi có đơn hàng chính thức.
Thủ tục hải quan tại chỗ cũng giúp rút ngắn thời gian đưa hàng ra cảng. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp xuất khẩu tập trung một chỗ giúp bạn dễ kết nối với đối tác, nhà cung cấp và đơn vị vận tải. Đây là lợi thế mà nhiều người mới bắt đầu hay bỏ qua khi tính toán.
Nhược điểm và rủi ro cần cân nhắc

Diện tích đất trong khu có hạn, nên giá thuê hoặc chuyển nhượng có thể cao hơn các khu công nghiệp ở xa trung tâm. Bạn nên so sánh kỹ trước khi ký hợp đồng. Đừng chỉ nhìn vào con số đầu tiên mà bỏ qua các khoản phí đi kèm.
Quy định về hàng hóa và báo cáo định kỳ khá khắt khe. Nếu công ty không có người am hiểu thủ tục, chi phí tuân thủ có thể tăng bất ngờ. Chúng tôi từng thấy nhiều doanh nghiệp phải thuê thêm dịch vụ tư vấn chỉ để theo kịp lịch báo cáo. Điều này cần được tính vào ngân sách ngay từ đầu.
Điểm bất lợi thứ ba là bán vào thị trường nội địa khó hơn. Muốn bán nội địa, bạn phải làm thủ tục chuyển đổi và đóng thuế tương ứng. Nếu kế hoạch của bạn có cả hai thị trường, hãy đưa điều này vào mô hình kinh doanh từ sớm.
Chi phí và thủ tục cơ bản để vào hoạt động

Quy trình thường gồm xin chủ trương đầu tư, đăng ký doanh nghiệp, ký hợp đồng thuê đất hoặc nhà xưởng. Sau đó là xin các giấy phép liên quan đến sản xuất và hải quan. Mỗi bước có thời gian xử lý riêng, nên hãy dự trù dư thời gian thay vì tính sát từng ngày.
Các khoản chi phí thường gặp gồm:
- Phí thuê đất hoặc nhà xưởng cùng phí quản lý hằng năm.
- Chi phí thiết kế và cải tạo nhà xưởng theo yêu cầu sản xuất.
- Phí tư vấn thủ tục hải quan và kế toán.
- Vốn lưu động cho nguyên liệu trước khi có đơn xuất.
Các con số này thay đổi theo thời điểm và vị trí lô đất. Bạn nên xin báo giá thực tế từ đơn vị quản lý khu, rồi đối chiếu với ít nhất hai nguồn khác trước khi quyết định. Nếu đang tìm hiểu mức vốn cần chuẩn bị khi thành lập doanh nghiệp nội thất trong KCN, bạn có thể đọc bài về vốn điều lệ thành lập doanh nghiệp nội thất trong KCN để có thêm bối cảnh.
Lưu ý khi chọn khu chế xuất cho công trình và xưởng nội thất

Trước tiên, hãy kiểm tra tải trọng nền và chiều cao nhà xưởng. Xưởng gỗ cần chỗ đặt máy cưa và máy bào lớn. Nền phải chịu được rung và tải nặng liên tục. Nếu chiều cao không đủ, bạn sẽ khó lắp hệ thống hút bụi, mà hệ thống này rất quan trọng cho an toàn lao động.
Thứ hai, hãy nghĩ đến khả năng mở rộng. Nếu đơn hàng tăng, bạn có thể cần thêm diện tích. Hỏi trước về phương án này sẽ tốt hơn là đợi đến lúc cần mới đi tìm. Khi đó, lựa chọn thường rất hạn chế.
Cuối cùng, nên tham khảo đơn vị tư vấn thiết kế xưởng có kinh nghiệm trong khu vực. Họ thường nắm rõ những lỗi hay gặp về quy hoạch và hải quan. Nếu bạn cũng đang cân nhắc phương án thiết kế nội thất cho văn phòng đi kèm xưởng, có thể xem thêm các tiêu chí chọn công ty thiết kế nội thất. Trường hợp cần tìm hiểu về tuân thủ hải quan, bạn có thể tham khảo thủ tục xuất nhập khẩu tại chỗ cho doanh nghiệp trong khu công nghiệp. Ngoài ra, bạn nên theo dõi thông tin chính thức từ Bộ Tài chính về chính sách thuế và hải quan áp dụng cho khu chế xuất, vì quy định có thể được cập nhật theo từng giai đoạn. Bạn cũng có thể tìm hiểu thêm dịch vụ tư vấn thành lập doanh nghiệp trong KCN để hiểu rõ từng bước pháp lý.
Câu hỏi thường gặp về khu chế xuất Tân Thuận

Khu chế xuất Tân Thuận còn tiếp nhận doanh nghiệp mới không?
Tình trạng tiếp nhận thay đổi theo thời điểm và quỹ đất còn lại. Bạn nên liên hệ trực tiếp đơn vị quản lý để hỏi về diện tích trống hiện tại, vì thông tin trên mạng có thể đã cũ.
Doanh nghiệp nội thất có bán được hàng vào nội địa khi ở trong KCX không?
Về nguyên tắc, khu chế xuất ưu tiên sản xuất để xuất khẩu. Vì vậy bán nội địa bị hạn chế và phải làm thủ tục riêng kèm nghĩa vụ thuế. Nếu kế hoạch có cả hai thị trường, hãy tính sẵn phương án này từ đầu.
Thời gian thông quan hàng hóa tại KCX thường kéo dài bao lâu?
Thời gian phụ thuộc vào loại hàng, hồ sơ và lịch kiểm tra. Hàng đã chuẩn bị giấy tờ đầy đủ thường nhanh hơn nhiều so với hàng khai báo thiếu. Bạn nên hỏi đơn vị logistics về thời gian thực tế của lô hàng tương tự.
Khác gì giữa KCX và khu công nghiệp về thuế xuất nhập khẩu?
KCX thường được ưu đãi thuế nhập nguyên liệu và máy móc cho phần xuất khẩu. Khu công nghiệp áp dụng quy định thuế chung, và hàng bán nội địa phải chịu thuế đầy đủ. Mức cụ thể cần kiểm tra theo từng mặt hàng.
Cần chuẩn bị gì đầu tiên nếu muốn đặt xưởng trong khu chế xuất?
Bước đầu nên xác định rõ sản phẩm, sản lượng và thị trường xuất khẩu. Sau đó mới tính diện tích, tải trọng nền và ngân sách. Làm rõ những điều này trước sẽ giúp bạn chọn lô đất phù hợp và tránh tốn chi phí chỉnh sửa về sau.