Vật liệu cách âm cho nhà xưởng sản xuất nội thất là điều chúng tôi luôn nhắc chủ xưởng. Ngay từ buổi khảo sát đầu tiên, không phải để làm khó ai. Tiếng ồn từ máy cắt, máy bào gỗ trong xưởng nội thất lớn hơn nhiều người tưởng.
Có xưởng chúng tôi từng ghé, công nhân phải hét vào tai nhau mới nghe rõ. Xưởng khác thì bị nhà máy sát vách gọi điện phàn nàn gần như mỗi tuần. Cả hai đều xử lý được, chỉ cần chọn đúng vật liệu và lắp đúng chỗ.
Nhà Xưởng Nội Thất Ồn Đến Mức Nào Mỗi Ngày
Máy cắt gỗ công nghiệp chạy suốt ca thường phát ra khoảng 85 đến 95 decibel. Nói dễ hiểu, mức đó gần bằng đứng cạnh xe máy nổ liên tục ngay bên tai. Máy bào, máy khoan, máy nén khí cộng lại, tiếng ồn trong xưởng nội thất còn cao hơn nữa.
Công nhân đứng máy cả ngày dễ mệt hơn, phản xạ chậm hơn, dễ sai sót khi cắt ghép. Đó là chưa kể xưởng nằm sát vách xưởng khác trong cùng khu công nghiệp. Tiếng ồn lọt sang bên kia, có khi bị nhắc nhở, thậm chí bị phản ánh lên ban quản lý khu.
Nhiều khu công nghiệp áp tiêu chuẩn tiếng ồn quanh 70 decibel vào ban ngày. Mức này thường áp cho khu vực gần dân cư hoặc văn phòng lân cận. Nói đơn giản, đó là mức nghe được cuộc trò chuyện bình thường mà không phải hét lên. Xưởng cắt gỗ không kiểm soát tiếng ồn rất dễ vượt xa con số này.
Một số xưởng đầu tư dây chuyền sản xuất tự động để tăng năng suất, nghĩ vậy sẽ đỡ ồn hơn làm thủ công. Nhưng nhiều dây chuyền tự động lại ồn không kém, vì máy chạy liên tục không nghỉ. Thiếu vật liệu cách âm phù hợp, xưởng vẫn ồn dù đã đầu tư máy móc hiện đại.
Chúng tôi gặp không ít xưởng chỉ lo cách âm khi đã bị nhắc nhở. Lúc đó thường phải làm gấp, chọn đại vật liệu có sẵn, lắp chắp vá từng chỗ. Kinh nghiệm của chúng tôi là nên tính phần cách âm ngay từ khi thiết kế xưởng, đừng đợi đến lúc bị phàn nàn.
Đặc Điểm Của Vật Liệu Cách Âm Phù Hợp Với Nhà Xưởng
Không phải vật liệu tiêu âm nào cũng hợp với xưởng sản xuất. Cùng là hấp thụ âm thanh, nhưng vật liệu dùng cho phòng thu nhạc lại không chịu nổi bụi gỗ và độ ẩm trong xưởng.
Vật liệu cách âm tốt cho xưởng nội thất thường có cấu trúc xốp, nhiều khoang khí li ti bên trong. Sóng âm đi vào các khoang đó, va đập nhiều lần rồi mất dần năng lượng, thay vì dội ngược ra ngoài. Tiếng máy cắt, máy khoan phát ra âm tần cao, sắc và chói hơn tiếng máy nổ trầm. Vật liệu cách âm cần hấp thụ tốt ở dải tần này mới có tác dụng rõ.
Độ dày cũng quyết định nhiều. Tấm dày khoảng 50mm thường giảm được 10 đến 15 decibel, đủ cho khu vực ồn vừa phải. Khu đặt máy cắt, máy nén khí nên dùng loại dày hơn, khoảng 100mm.
Xưởng nội thất còn có bụi gỗ, mùn cưa, đôi khi dính dầu máy hoặc hơi ẩm từ keo dán. Vật liệu cách âm cần chịu được những thứ đó lâu dài, không mục, không xẹp lún theo thời gian. Một số xưởng còn yêu cầu vật liệu khó bắt lửa, vì gỗ và mùn cưa vốn dễ cháy.
Vài loại vật liệu chúng tôi hay tư vấn cho xưởng nội thất:
- Bông khoáng (rock wool): hấp thụ âm tốt, chịu nhiệt, giá tham khảo quanh 120.000 đến 200.000 đồng mỗi mét vuông tuỳ độ dày.
- Tấm PU tiêu âm phủ vải: nhẹ, dễ thi công, hợp khu vực gần máy CNC, nhưng cần thêm lớp chống bụi bên ngoài.
- Tôn cách âm ba lớp: bền, chịu được ẩm và va đập, phù hợp ốp tường ngoài khu vực máy nặng.
Những Lỗi Chọn Vật Liệu Chúng Tôi Hay Gặp
Có xưởng mang mút tiêu âm phòng thu về lắp cho khu máy cắt, tưởng tiêu âm tốt là được. Vài tháng sau mút mủn ra vì hút ẩm với bụi gỗ, phải tháo bỏ làm lại. Giống tiêu chuẩn của phòng sạch trong công nghiệp, vật liệu cho xưởng cũng cần tính đến điều kiện vận hành thực tế. Không chỉ chọn theo khả năng tiêu âm trên giấy tờ.
Vật liệu cách âm cho nhà xưởng, theo chúng tôi, nên chọn loại có lớp phủ chống bụi hoặc chống ẩm ngay từ đầu. Tính thêm khoảng 15 đến 20 phần trăm chi phí cho lớp phủ này, còn hơn phải thay lại toàn bộ sau một năm.
Một lỗi khác chúng tôi hay thấy là ốp vật liệu cách âm trực tiếp lên tường ẩm. Không có lớp lót chống thấm ở giữa. Chỉ vài tháng, mặt sau vật liệu bị ẩm mốc mà không ai để ý, đến lúc phát hiện thì đã hỏng cả mảng lớn. Trước khi thi công, nên kiểm tra độ ẩm tường, xử lý chống thấm nếu cần. Sau đó mới ốp vật liệu cách âm lên trên.
Lắp Đặt Sao Cho Vật Liệu Phát Huy Hết Tác Dụng
Chọn đúng vật liệu mới là một nửa câu chuyện. Lắp sai chỗ, sai lớp, hiệu quả giảm đi rất nhiều, dù vật liệu tốt cỡ nào.
Chúng tôi từng thấy một xưởng ốp cách âm kín cả bốn bức tường, tốn khá nhiều tiền. Nhưng họ quên mất cái cửa cuốn to đùng ngay cạnh máy cắt. Tiếng ồn thoát ra chủ yếu qua đó, coi như phần tường ốp kỹ không phát huy được bao nhiêu.
Trước khi lắp, chúng tôi luôn đề nghị đo thử mức ồn ở vài điểm trong xưởng. Khu nào đặt máy cắt, máy nén khí thường ồn nhất, nên ưu tiên xử lý trước. Làm hết toàn bộ xưởng ngay từ đầu vừa tốn kém, vừa không cần thiết nếu ngân sách có hạn.
Trước khi ốp vật liệu lên tường, chúng tôi hay kiểm tra luôn kết cấu xung quanh. Nếu tường hay nền có vết nứt nền nhà xưởng, nên xử lý dứt điểm trước. Tránh để ẩm mốc len vào phía sau lớp cách âm.
Kết Hợp Nhiều Lớp Để Tăng Hiệu Quả
Hấp thụ âm và chặn âm là hai việc khác nhau, nhiều người hay nhầm làm một. Hấp thụ âm là giảm tiếng vang dội lại trong phòng, cho đỡ ồn tai người đứng bên trong. Chặn âm là ngăn không cho tiếng lọt ra ngoài, ảnh hưởng xưởng bên cạnh.
Cách chúng tôi hay làm là kết hợp cả hai lớp. Lớp trong cùng, sát tường, dùng vật liệu hấp thụ như bông khoáng hoặc mút PU. Lớp ngoài dùng tấm cách âm đặc, nặng hơn, để chặn tiếng lọt ra khu vực khác.
Thi công cũng nên làm trần trước, tường sau, vì trần thường bị bỏ sót nhiều nhất. Các mối nối giữa tấm cách âm phải khít, không để hở khe. Chỉ một khe hở nhỏ ở góc tường cũng đủ làm tiếng ồn lọt ra ngoài đáng kể.
Sai lầm chúng tôi gặp nhiều nhất là chỉ dùng một lớp mút mỏng, nghĩ vậy đã đủ tiết kiệm. Vài tháng sau chủ xưởng gọi lại, than tiếng ồn giảm chẳng bao nhiêu. Mẹo của chúng tôi là làm đúng hai lớp ngay từ đầu, dù chi phí ban đầu nhỉnh hơn một chút.
Thi công một xưởng cỡ vừa, khoảng 300 đến 500 mét vuông tường và trần, chúng tôi thường mất 5 đến 7 ngày. Xưởng lớn hơn thì lâu hơn, tuỳ số lớp và độ phức tạp của kết cấu.
Nhân tiện nói chuyện đầu tư, nhiều chủ xưởng nội thất xong phần cách âm cũng tính luôn việc bán hàng online. Nếu xưởng đang làm nội thất theo đơn đặt, có một website bán hàng chuyên nghiệp giúp khách xem mẫu, đặt hàng thuận tiện hơn. Không cần khách gọi điện hỏi giá từng món.
Xưởng Yên Tĩnh Hơn Bắt Đầu Từ Việc Chọn Đúng Vật Liệu
Chúng tôi luôn nói với chủ xưởng một điều đơn giản: đừng đợi bị nhắc mới lo chuyện cách âm. Khảo sát khu vực ồn nhất, chọn vật liệu đúng đặc thù xưởng gỗ, rồi lắp đúng thứ tự từng lớp.
Làm đúng ngay từ đầu luôn rẻ hơn sửa đi sửa lại nhiều lần. Một xưởng bớt ồn giữ chân công nhân lâu dài hơn. Nó cũng giữ được mối quan hệ dễ chịu với các xưởng xung quanh trong khu công nghiệp.